Luật sư Lưu Tiến Dũng, Hãng luật La Défense.
Cụ thể, khoản 1 Điều 9 Luật Luật sư năm 2006 (sửa đổi, bổ sung năm 2012) cùng Điều 21 Bộ Quy tắc đạo đức và ứng xử nghề nghiệp luật sư Việt Nam xác lập: Luật sư có nghĩa vụ giữ bí mật thông tin về vụ việc và khách hàng, trừ trường hợp được sự đồng ý của họ hoặc pháp luật có quy định khác. Cách tiếp cận này đặt trọng tâm vào việc ngăn ngừa luật sư tiết lộ thông tin và hạn chế việc sử dụng thông tin trái mục đích.
Tuy nhiên, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân năm 2025 đã mở rộng căn bản cách tiếp cận đối với thông tin cá nhân. Theo Điều 1, Luật điều chỉnh mọi hoạt động xử lý dữ liệu cá nhân. Khoản 7 Điều 2 của Luật tiếp tục xác định việc “xử lý dữ liệu cá nhân” gồm toàn bộ vòng đời của dữ liệu, từ công đoạn thu thập, ghi nhận, lưu trữ, chỉnh sửa, khai thác, cung cấp, chuyển giao cho đến xóa hoặc hủy dữ liệu.
Theo quy định mới, trong bối cảnh thường xuyên tiếp nhận và sử dụng hồ sơ vụ việc, thông tin định danh, thông tin tài chính,… thông tin đời sống riêng tư của khách hàng, luật sư đã trở thành bên kiểm soát dữ liệu hoặc bên xử lý dữ liệu cá nhân. Đây là điểm đổi mới có ý nghĩa bản lề, chuyển nghĩa vụ từ “giữ kín thông tin” sang “quản trị dữ liệu”. Cũng theo Điều 4 Luật số 91/2025/QH15, việc xử lý dữ liệu phải tuân thủ các nguyên tắc bắt buộc như đúng mục đích, tối thiểu hóa phạm vi, bảo đảm an toàn, bảo mật và có căn cứ pháp luật rõ ràng. Như vậy, nghĩa vụ bảo mật của luật sư hiện nay còn được điều chỉnh bởi các nguyên tắc pháp lý chuyên biệt.
Bên cạnh đó, Luật ghi nhận các quyền cụ thể của chủ thể dữ liệu, bao gồm quyền được biết, quyền tiếp cận, chỉnh sửa, hạn chế xử lý và yêu cầu xóa dữ liệu cá nhân trong những điều kiện nhất định (Chương II). Việc mở rộng các quyền này đặt ra yêu cầu mới đối với tổ chức hành nghề luật sư trong việc thiết lập cơ chế nội bộ nhằm tiếp nhận và giải quyết đề nghị về dữ liệu của khách hàng, tương thích với nghĩa vụ lưu trữ hồ sơ theo Luật Luật sư và pháp luật tố tụng. Đáng chú ý, Luật số 91/2025/QH15 còn quy định trách nhiệm thông báo và phối hợp khắc phục khi xảy ra vi phạm dữ liệu có nguy cơ gây thiệt hại. Trong điều kiện hành nghề gắn với nền tảng số và lưu trữ điện tử, đây là nghĩa vụ pháp lý mới, vượt khỏi phạm vi truyền thống.
Có thể khẳng định rằng, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân 2025 không làm thay đổi bản chất nghĩa vụ bảo mật thông tin của luật sư, nhưng đã nâng nghĩa vụ đó lên một chuẩn mực pháp lý cao hơn, gắn với trách nhiệm quản trị dữ liệu và nghĩa vụ giải trình. Trong bối cảnh này, việc tổ chức hành nghề luật sư cần chủ động hoàn thiện quy trình bảo vệ dữ liệu nội bộ và Liên đoàn Luật sư Việt Nam sớm ban hành hướng dẫn áp dụng chuyên biệt, thống nhất là vô cùng cấp thiết.
Luật sư LƯU TIẾN DŨNG
Chánh Văn phòng Hãng luật La Défense
