Xây dựng nền tảng tư tưởng cho sinh viên trong kỷ nguyên số để phòng từ sớm, từ xa vi phạm và bảo vệ, phát triển cán bộ tương lai: Thực tiễn từ Trường Đại học Công đoàn và mô hình đề xuất

1. Nhận diện thách thức trong xây dựng nền tảng tư tưởng chính trị của sinh viên trong kỷ nguyên số

Nếu lịch sử dân tộc là quá trình xây dựng nền tảng tư tưởng Đảng qua thử thách của chiến tranh, thì ngày nay, nhiệm vụ ấy đã chuyển dịch sang bảo vệ và phát triển trước những cơn "sóng dữ" thông tin độc hại. Trong kỷ nguyên số, sinh viên không chỉ thụ hưởng thành quả mà phải trở thành lực lượng nòng cốt bảo vệ vững chắc di sản tư tưởng của cha ông không bị bào mòn bởi những luận điệu xuyên tạc tinh vi trên không gian mạng.

Nhận diện tình hình mới với những thời cơ và thách thức đan xen, yêu cầu cấp thiết đặt ra là phải tăng cường bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, coi đây là tiền đề then chốt để định hình nhân cách và định hướng hành vi cho mọi tầng lớp nhân dân. Quán triệt tinh thần đó, Nghị quyết số 35-NQ/TW (ngày 22/10/2018) của Bộ Chính trị khóa XII đã xác định: Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái, thù địch là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên và trường kỳ. Quan điểm này tiếp tục được khẳng định và nâng tầm trong Nghị quyết Đại hội XIII và đặc biệt là Nghị quyết Đại hội XIV - cột mốc đánh dấu kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Bên cạnh đó là một loạt các văn bản đi sâu vào công tác chỉnh đốn Đảng để không chỉ là chống lại bên ngoài mà còn là làm sạch bên trong và bảo vệ Tổ quốc trên không gian mạng là các căn cứ trực tiếp để định hướng cho các hoạt động quản lý hành vi của sinh viên trên môi trường internet.

Đối với sinh viên - những cán bộ tương lai - việc vi phạm không chỉ bắt đầu từ hành động sai trái mà thường nảy mầm từ những lệch lạc trong nhận thức. Do đó, việc xây dựng "thế trận lòng dân" vững chắc ngay từ giảng đường là cách thức bảo vệ Đảng từ gốc, đảm bảo sự ổn định bền vững của chế độ. Việc xây dựng nền tảng tư tưởng vững chắc cho sinh viên không chỉ là nhiệm vụ giáo dục đơn thuần, mà chính là chiến lược "phòng từ sớm, từ xa" mọi vi phạm, là bước đi đầu tiên và quan trọng nhất để bảo vệ và phát triển đội ngũ cán bộ kế cận của Đảng và đảm bảo sự ổn định bền vững của chế độ. Tuy nhiên, cũng cần nhận thức rõ việc bảo vệ nền tảng tư tưởng giờ đây không chỉ là phòng ngự trước các quan điểm sai trái, mà còn là chủ động kiến tạo các giá trị tích cực. Đây là nền tảng để mỗi sinh viên tự tin hội nhập quốc tế mà không đánh mất bản sắc chính trị, góp phần đưa đất nước vững bước trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc theo tinh thần Đại hội XIV.

Trong bối cảnh bùng nổ thông tin và sự chống phá tinh vi của các thế lực thù địch, sinh viên là đối tượng dễ bị tổn thương và chịu tác động mạnh mẽ nhất bởi đặc biệt là trong việc tiếp nhận thông tin và định hướng tư tưởng. Đây là nhóm đối tượng trẻ tuổi, có khả năng khám phá và tiếp nhận thông tin rất nhanh nhưng lại hạn chế trong tạo ra bộ lọc và lá chắn cho chính mình bởi một số đặc điểm sau:

Thứ nhất, về đặc điểm tâm lý và giai đoạn phát triển cá nhân

Ở tuổi 18-22, sinh viên đang định hình nhân cách, khao khát khẳng định bản thân nhưng thế giới quan và nhân sinh quan của họ chưa thực sự hoàn thiện và vững chắc nên dễ dao động trước những thông tin, những luồng tư tưởng mới lạ, những quan điểm mang tính phá cách hoặc đi ngược lại số đông, từ đó dễ bị dẫn dắt bởi những thông tin sai lệch hoặc có ý đồ xấu.

Thứ hai, sự gắn bó và phụ thuộc mật thiết vào không gian mạng

Với sinh viên, mạng xã hội không chỉ là công cụ giải trí mà đã trở thành môi trường sống và kênh cập nhật tin tức số một. Tuy nhiên, sự bùng nổ của thông tin đa chiều nhưng thiếu kiểm duyệt, nơi ai cũng có thể tạo nội dung đang đặt ra thách thức lớn. Nếu không có nền tảng tư tưởng vững vàng, sinh viên rất dễ bị dẫn dắt bởi các luận điệu xuyên tạc hoặc bị cuốn theo những xu hướng đám đông tiêu cực. Đáng ngại hơn, các thuật toán cá nhân hóa trên TikTok, Facebook tạo ra những "bong bóng thông tin", chỉ phân phối nội dung phù hợp với sở thích sẵn có. Điều này khiến sinh viên dễ kẹt trong luồng thông tin phiến diện, thiếu tư duy đa chiều và dần cực đoan hóa nhận thức nếu tiếp xúc lâu với tin độc hại.

Thứ ba, áp lực tâm lý từ đám đông

Hội chứng "sợ bỏ lỡ" (FOMO) và các trào lưu ảo khiến sinh viên dễ vội vàng tin theo thông tin chưa kiểm chứng. Khi một quan điểm sai trái có tương tác lớn, khả năng tư duy phản biện độc lập bị lu mờ, tạo nên lối mòn nhận thức nguy hiểm. Đây có thể là một tác động lớn nhất đến thói quen tiếp nhận, khả năng lọc và đánh giá sự đúng đắn của thông tin cũng như hình thành lối mòn nhận thức của đa số người trẻ.

Việc nhận diện các thách thức trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của sinh viên trong thời kỳ kỷ nguyên số sẽ định hình được các vấn đề mà Đảng, Nhà nước, Nhà trường, gia đình và xã hội có các chiến lược phù hợp để bảo vệ nhóm đối tượng này từ sớm, từ xa trước các vi phạm có thể xảy ra đồng thời qua đó xây dựng vững chắc tư tưởng cho lớp trẻ vững niềm tin, giàu tri thức để phụng sự Tổ quốc trong tương lai.

2. Ý nghĩa của phòng từ sớm, từ xa qua công tác xây dựng nền tảng tư tưởng cho sinh viên

Việc bảo vệ nền tảng tư tưởng cho sinh viên không phải là những khẩu hiệu lý thuyết mà là bài học đắt giá rút ra từ thực tiễn khốc liệt của cuộc đấu tranh bảo vệ an ninh quốc gia và làm sạch đội ngũ cán bộ hiện nay. Ý nghĩa của công tác này được thể hiện qua ba khía cạnh trọng tâm:

Thứ nhất, thiết lập cơ chế tự ngăn chặn sự suy thoái và nguy cơ "tự diễn biến" từ gốc rễ

Thực tiễn công tác xây dựng Đảng thời gian qua cho thấy mọi sai phạm về hành vi đều bắt nguồn từ sự "đứt gãy" trong nhận thức. Việc hàng chục nghìn đảng viên bị thi hành kỷ luật toàn quốc hay con số hơn 3.300 đảng viên tại Hà Nội bị đưa ra khỏi Đảng là minh chứng đanh thép cho hậu quả của việc buông lỏng tu dưỡng tư tưởng mà trước hết đến từ sự tự tu dưỡng. Mà muốn tự tu dưỡng tốt thì “đầu vào” của tư tưởng phải thật sự là “chính đạo”.

Trong kỷ nguyên số, sinh viên là mục tiêu tấn công hàng đầu của các thế lực thù địch qua những thủ đoạn tinh vi trên không gian mạng. Thực tiễn cho thấy, từ năm 2019 đến 2025, cơ quan chức năng đã khởi tố hàng chục vụ án, xử lý gần một trăm bị can liên quan đến các tổ chức phản động như Chính phủ quốc gia Việt Nam lâm thời. Những đối tượng này triệt để lợi dụng sự "đứt gãy" trong nền tảng tư tưởng của một bộ phận người trẻ để lôi kéo họ vào con đường vi phạm pháp luật. Do đó, xây dựng nền tảng tư tưởng vững chắc giúp các em hình thành bộ lọc tự nhiên để sàng lọc thông tin, nhận diện sớm các thủ đoạn "diễn biến hòa bình". Khi bản lĩnh chính trị được bồi đắp vững chắc từ giảng đường, sinh viên sẽ có sức đề kháng để không bước vào "vết xe đổ" của những người đi trước, ngăn chặn nguy cơ "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" ngay từ khi mới manh nha trong tư duy.

Thứ hai, định hình đạo đức cách mạng, gắn chuyên môn với trách nhiệm bảo vệ chế độ

Bài học từ thực tiễn kỷ luật Đảng thời gian qua là lời cảnh báo sâu sắc rằng sự suy thoái về hành vi luôn bắt nguồn từ sự thoái hóa về tư tưởng. Nếu như ở nhiệm kỳ Đại hội XI, số lượng cán bộ cấp cao bị xử lý còn hạn chế, thì đến nhiệm kỳ XII và đặc biệt là XIII, Đảng ta đã quyết liệt xử lý hình sự hàng trăm cán bộ diện Trung ương quản lý, bao gồm cả những Ủy viên Bộ Chính trị và tướng lĩnh cao cấp. Ngay tại Hà Nội, hơn 3.300 đảng viên bị đưa ra khỏi Đảng cũng là minh chứng cho sự sàng lọc không khoan nhượng này. Đồng thời, khẳng định một chân lý nếu không có gốc tư tưởng vững vàng thì dù ở cương vị nào, con người cũng dễ dàng bị chủ nghĩa cá nhân xâm thực, dẫn đến tự diễn biến. Ý nghĩa của việc giáo dục tư tưởng cho sinh viên, những cán bộ tương lai chính là để các em hiểu rằng bản lĩnh chính trị không phải là thứ có sẵn, mà phải được rèn luyện liên tục. Những vụ việc đau xót của các cá nhân lợi dụng danh nghĩa trí thức, vỏ bọc pháp lý để chống phá quê hương là minh chứng cho việc nếu thiếu "gốc" tư tưởng, tài năng sẽ trở thành công cụ phá hoại.

Xây dựng nền tảng tư tưởng từ giảng đường chính là cách Đảng ta “nhốt quyền lực trong lồng cơ chế” từ trong suy nghĩ, giúp sinh viên định hình một hệ giá trị đạo đức cách mạng, định hướng mục đích sống và đạo đức nghề nghiệp. Từ đó, giúp sinh viên hiểu rằng chuyên môn giỏi là điều kiện cần, nhưng bản lĩnh chính trị vững vàng mới là điều kiện đủ để trở thành người cán bộ chân chính. Ý nghĩa này khẳng định vai trò của sợi chỉ đỏ, kim chỉ nam, là tư tưởng trong việc dẫn dắt tri thức, để sau này khi đứng trước những cám dỗ của quyền lực và vật chất, các em đủ sức tự bảo vệ mình và bảo vệ Đảng

Thứ ba, thực hiện chiến lược bảo vệ cán bộ từ sớm, từ xa vì sự trường tồn của dân tộc

Xử lý kỷ luật hay khai trừ một đảng viên là một sự mất mát, tổn thất rất lớn trong công tác xây dựng Đảng và phát triển con người, đòi hỏi cần phải phòng từ sớm, từ xa đối với lứa cán bộ kế cận. Do đó, bảo vệ nền tảng tư tưởng chính là giải pháp nhân văn nhất để bảo vệ cán bộ "từ gốc". Thay vì đợi sai phạm xảy ra mới "chống", việc bồi đắp tư tưởng ngay từ giảng đường là cách chúng ta "xây" để phòng ngừa bền vững đúng như tinh thần Nghị quyết số 35 đã chỉ ra.

Trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc theo tinh thần Đại hội XIV, việc chuẩn bị một thế hệ sinh viên có tư tưởng vững vàng mang ý nghĩa quyết định đến sự ổn định của chế độ. Đây chính là bước chuẩn bị chiến lược nhằm đảm bảo đội ngũ kế cận có đủ tâm và tầm, trung thành tuyệt đối với lý tưởng của Đảng, sẵn sàng đưa đất nước hội nhập quốc tế mà vẫn giữ được bản sắc chính trị, văn hoá dân tộc và bảo vệ vững chắc chủ quyền tư tưởng của quốc gia trong mọi tình huống.

3. Thực tiễn xây dựng nền tảng tư tưởng cho sinh viên của Trường Đại học Công đoàn

Thứ nhất, xây dựng nền tảng tư tưởng từ cái gốc đào tạo và bồi dưỡng lý luận

Bảo vệ nền tảng tư tưởng không chỉ là khẩu hiệu, mà là sự dấn thân vào mặt trận lý luận. Đối với sinh viên Luật, đây là cuộc chiến của trí tuệ và bản lĩnh. Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã căn dặn: "Cán bộ là cái gốc của mọi công việc". Cán bộ không tự nhiên sinh ra mà được ươm mầm từ những thế hệ thanh niên, sinh viên. Thực tế cho thấy, những biểu hiện "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" hay sự sa ngã của một bộ phận cán bộ thường bắt nguồn từ sự phai nhạt lý tưởng ngay từ khi còn trẻ. Do đó, việc giáo dục chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh cho sinh viên không chỉ là nhiệm vụ học thuật mà chính là mũi nhọn để "phòng bệnh hơn chữa bệnh". Khi được trang bị nền tảng tư tưởng đúng đắn, sinh viên sẽ hình thành sức đề kháng tự nhiên để chống lại sự phai nhạt lý tưởng và các biểu hiện "tự diễn biến", "tự chuyển hóa".

Tại Trường Đại học Công đoàn, công tác xây dựng nền tảng tư tưởng được Đảng bộ Nhà trường triển khai bài bản, phòng ngừa từ sớm, định hướng từ đầu, thể hiện thông qua một số hoạt động tiêu biểu nhưng mang tính thường xuyên, tạo nên một lộ trình xuyên suốt từ khi sinh viên mới bước chân vào trường cho đến khi đứng vào hàng ngũ của Đảng.

Ngay sau khi trúng tuyển, trước khi chính thức tiếp nhận các kiến thức chuyên nghiệp, tân sinh viên đã được tham gia “Tuần sinh hoạt công dân – sinh viên”. Đây không chỉ là hoạt động hành chính mà là bước chuyển hóa tư tưởng quan trọng, giúp các em nhận diện môi trường mới và thiết lập bản lĩnh chính trị ngay từ ngày đầu bước chân vào giảng đường. Việc trang bị sớm các hiểu biết cốt lõi về chính trị và pháp luật không chỉ là thủ tục hành chính, mà mang ý nghĩa chiến lược nhằm xây dựng "lá chắn tư tưởng". Từ đó, giúp sinh viên tự nhận diện và đủ sức đề kháng trước những cám dỗ, lôi kéo của các thế lực thù địch trong môi trường mới, tạo nền tảng vững chắc cho quá trình rèn luyện để đứng vào hàng ngũ của Đảng.

Chú trọng bồi dưỡng lý luận

Trong hệ thống giáo dục đại học, các bộ môn Lý luận chính trị như Triết học Mác - Lênin, Chủ nghĩa xã hội khoa học, Lịch sử Đảng, Tư tưởng Hồ Chí Minh không chỉ đóng vai trò là những môn học học thuật thuần túy mà còn mang giá trị cốt lõi trong việc định hình hệ tư tưởng và thế giới quan cách mạng cho sinh viên. Đây chính là kênh tiếp cận chủ trương, đường lối của Đảng một cách chính thống, khoa học và chuyên nghiệp nhất, giúp sinh viên xây dựng tư duy phản biện trước các trào lưu tư tưởng sai lệch.

Tại Trường Đại học Công đoàn, hoạt động giảng dạy này thường xuyên được đổi mới và cập nhật theo hướng bảo vệ nền tảng tư tưởng Đảng gắn với đặc thù phong trào công nhân và tổ chức Công đoàn. Việc gắn lý luận với thực tiễn đời sống việc làm và quyền lợi người lao động trang bị cho sinh viên - những cán bộ Công đoàn tương lai một nhân sinh quan giai cấp một cách sâu sắc. Đây là cơ sở vững chắc để các em bản lĩnh đấu tranh, phản bác các quan điểm xuyên tạc và thực hiện tốt sứ mệnh bảo vệ người lao động.

Ngoài ra, Đảng bộ Nhà trường đặc biệt chú trọng vai trò tiền phong của đội ngũ giảng viên và đảng viên sinh viên. Công tác tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên đề, học tập Nghị quyết và nội dung từ các văn kiện Đại hội Đảng được thực hiện kịp thời, sâu rộng, đảm bảo tinh thần của Đảng thấm nhuần đến từng giảng viên, sinh viên là đảng viên. Việc tổ chức học tập các Nghị quyết mới, đặc biệt việc kịp thời lan tỏa tầm nhìn chiến lược từ Văn kiện Đại hội XIV của Đảng đã tạo sự thống nhất cao độ về ý chí, giúp toàn thể giảng viên và sinh viên nắm vững định hướng phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.

Nâng cao chất lượng sinh hoạt Đảng

Bên cạnh đó, vấn đề đổi mới sinh hoạt chi bộ cũng được đặt ra. Theo đó, Đảng ủy ban hành các hướng dẫn cụ thể về đổi mới sinh hoạt chi bộ gửi đến từng Chi bộ, từ đó sinh hoạt chi bộ thoát ly khỏi các nội dung hành chính đơn thuần, chuyển trọng tâm sang thảo luận chuyên đề về các vấn đề thời sự nóng hổi, các nội dung sát với hoạt động xây dựng Đảng. Đây chính là không gian đối thoại cởi mở để các đảng viên trẻ cùng phân tích, nhận diện và thống nhất hành động trước các luận điệu xuyên tạc, tạo nên sự đoàn kết về nhận thức và bản lĩnh chính trị trong toàn chi bộ.

Thứ hai, khát vọng cống hiến và sự trưởng thành của thế hệ trẻ

Sức lan tỏa của công tác giáo dục tư tưởng còn được minh chứng qua kết quả thực tiễn trong công tác phát triển Đảng. Hàng năm, Đảng bộ Nhà trường đều chỉ đạo các chi bộ rà soát, phát hiện những đoàn viên ưu tú, đủ điều kiện để bồi dưỡng. Kết quả là mỗi năm có hàng nghìn lượt sinh viên tự nguyện đăng ký tham gia lớp bồi dưỡng nhận thức về Đảng. Đáng chú ý, có nhiều sinh viên ngay từ năm thứ nhất, thứ hai đã sớm xác định con đường phấn đấu. Đồng thời hàng năm các chi bộ đều tổ chức kết nạp cho hàng chục sinh viên là đoàn viên ưu tú đủ phẩm chất chính trị, đạo đức, lý tưởng và năng lực học tập, tu dưỡng được đứng trong hàng ngũ của Đảng. Con số này là minh chứng rõ nét cho bản lĩnh chính trị và định hướng đúng đắn của sinh viên Công đoàn, xóa tan định kiến về sự thờ ơ chính trị của giới trẻ.

Thứ ba, xây dựng bản lĩnh chính trị qua hoạt động Đoàn, Hội và công tác xã hội

Đây là bước tập hợp và rèn luyện sau khi đã được giáo dục về tư tưởng chính trị. Theo đó, tư tưởng không thể chỉ nằm trên giấy mà thông qua các hoạt động xã hội đưa các lý thuyết về tư tưởng vào thực tiễn, đây chính là phương pháp giải quyết tình trạng "nhạt Đảng, khô Đoàn, xa rời chính trị". Qua việc cống hiến cho cộng đồng, sinh viên mới hình thành lý tưởng sống cống hiến làm lá chắn chống lại tư tưởng thực dụng, cá nhân chủ nghĩa.

Tại Trường Đại học Công đoàn, giáo dục tư tưởng không dừng lại ở lý thuyết mà được cụ thể hóa bằng hành động. Với lực lượng nòng cốt hơn 7.500 đoàn viên, Đoàn trường đã khéo léo lồng ghép lý tưởng vào các phong trào thiết thực: i) Dấn thân phục vụ cộng đồng, thông qua Chiến dịch tình nguyện Mùa hè xanh, Tiếp sức mùa thi, Đền ơn đáp nghĩa... sinh viên được bồi đắp lòng yêu nước và giá trị của sự cống hiến; ii) Tham gia các sự kiện trọng đại như trực tiếp đóng góp công sức vào các hoạt động phục vụ Kỷ niệm 80 năm ngày thành lập nước (A80), Đại hội Đảng lần thứ XIV, bầu cử đại biểu Quốc hội, Hội đồng nhân dân hay các sự kiện quốc tế như Seagame, Hội nghị Apec… Đoàn trường, Hội sinh viên đã tạo ra một môi trường rèn luyện đổ mồ hôi nhưng sinh viên thấm nhuần ý chí tự lực, tự cường và lòng tự hào dân tộc. Từ đó, phát hiện, bồi dưỡng và giới thiệu cho Đảng những hạt giống đỏ ưu tú. Bảo vệ cán bộ từ xa chính là việc chọn lọc và rèn giũa kỹ lưỡng những hạt giống này ngay từ bước khởi đầu.

Thứ tư, xây dựng tư tưởng từ hoạt động chuyên môn, nghiệp vụ

Đây là bước hành động và phát triển sau khi được tiếp nhận lý luận, được kiểm nghiệm thực tiễn các hoạt động xã hội, sinh viên có các cơ hội vận dụng kiến thức chuyên môn để thực hành nghề nghiệp. Nhà trường triển khai đến các Khoa tăng cường các hoạt động kết nối với các đơn vị sử dụng lao động phù hợp với các ngành đào tạo để hàng năm đưa sinh viên đến thực tập nghề nghiệp. Đặc biệt, Nhà trường chú trọng xây dựng các diễn đàn, câu lạc bộ sinh viên, câu lạc bộ của từng Khoa như Văn phòng thực hành Luật trực thuộc Khoa Luật, câu lạc bộ Nhà Quản trị tương lai - FMC của Khoa Quản trị kinh doanh, câu lạc bộ Du lịch của Khoa Du lịch… Đây thực sự là sân chơi cho sinh viên phát triển cả thể chất và tinh thần, cả chuyên môn và kỹ năng mềm từ đó xây dựng cho sinh viên lối sống lành mạnh, tích cực, có ý thức trách nhiệm và đạo đức nghề nghiệp cũng như rèn luyện, nâng cao nhận thức thông qua các hoạt động từ truyền thông đến tổ chức sự kiện, viết bài nghiên cứu khoa học… Việc sinh viên dùng chính chuyên môn như kiến thức pháp luật để tư vấn miễn phí cho người lao động, hay tổ chức các hoạt động diễn án qua đó không chỉ tuyên truyền phổ biến pháp luật mà qua đó sinh viên được học thông qua trải nghiệm. Đặc biệt, sinh viên còn có thể dùng lập luận và trí tuệ để phân tích các quy định của pháp luật, đánh giá và đưa ra các kiến nghị để hoàn thiện các quy định pháp luật cũng như nâng cao hiệu quả áp dụng để đăng các bài viết trên các tạp chí, hội thảo khoa học uy tín… thể hiện nền tảng tư tưởng đã đạt đến mức độ tự giác cao nhất. Tư tưởng đã biến thành năng lực bảo vệ chế độ.

Từ thực tế kỷ luật nghiêm minh của Đảng và cuộc đấu tranh phòng chống các tổ chức phản động, Trường Đại học Công đoàn đã chủ động triển khai chiến lược giáo dục "từ sớm, từ xa". Thông qua lộ trình bài bản từ định hình tư tưởng đến trải nghiệm thực tiễn, Nhà trường đã tạo ra môi trường rèn luyện bản lĩnh chính trị vững vàng, phòng ngừa và bảo vệ từ sớm, từ xa lớp cán bộ tương lai.

4. Đề xuất xây dựng mô hình lấy "xây" để "chống" trong bảo vệ, phát triển nguồn cán bộ tương lai ở thời kỳ công nghệ số

Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng đối với sinh viên trong kỷ nguyên số không phải là câu chuyện xa vời, khẩu hiệu mà hiện diện trong từng giờ lên lớp, từng chuyến đi tình nguyện và từng trang viết nghiên cứu khoa học của sinh viên. Để bảo vệ, phát triển nguồn cán bộ kế cận của Đảng từ sớm, từ xa trước các vi phạm, công tác giáo dục tư tưởng cần chú trọng xây dựng mô hình trong lấy “Xây” để “Chống”, cụ thể thông qua các đề xuất sau:

Thứ nhất, kiên trì lộ trình giáo dục xuyên suốt, kết hợp chặt chẽ giữa đào tạo lý luận và thực tiễn phong trào Đoàn, Hội, chuyên môn

Mọi đổi mới trong kỷ nguyên số phải dựa trên nền tảng tư tưởng vững chắc. Do đó, Đại học Công đoàn cần tiếp tục duy trì và nâng tầm mô hình: Lý luận vững vàng – Thực tiễn phong phú – Tư duy sắc bén. Đây chính là cốt lõi để chuẩn hóa công tác giáo dục chính trị, phát triển phong trào Đoàn, Hội và nghiên cứu khoa học vốn là bản sắc của Nhà trường. Theo đó:

Các bộ môn Lý luận chính trị cần tiếp tục là cầu nối để sinh viên tiếp cận chủ trương của Đảng một cách khoa học nhất. Tuy nhiên, việc duy trì ở đây không phải là dậm chân tại chỗ mà là tiếp tục đổi mới phương pháp giảng dạy, đưa những vấn đề thời sự của kỷ nguyên vươn mình vào thảo luận. Điều này giúp sinh viên không chỉ học lý thuyết mà còn biết dùng lý luận để giải quyết các mâu thuẫn tư tưởng ngay trong môi trường số đầy biến động.

Phát huy sức mạnh xung kích của Đoàn, Hội: Các hoạt động tình nguyện hay các chiến dịch phục vụ cộng đồng cần được đẩy mạnh hơn nữa để làm "phép thử" cho bản lĩnh chính trị. Thực tiễn cho thấy, chỉ khi dấn thân vào các hoạt động thực tế, sinh viên mới thấu hiểu giá trị của sự phụng sự và lòng yêu nước. Việc duy trì các hoạt động phối hợp an ninh, phục vụ các sự kiện lớn của đất nước chính là môi trường tốt nhất để bồi đắp nguồn cán bộ kế cận vừa hồng, vừa chuyên theo đúng tinh thần Nghị quyết 35 và hướng tới Đại hội XIV.

Thứ hai, tuyên truyền quy định của pháp luật về an ninh mạng đến sinh viên

Trong bối cảnh bùng nổ công nghệ số, việc thực hiện Nghị quyết số 35-NQ/TW của Bộ Chính trị không còn là nhiệm vụ riêng của các cơ quan chuyên trách mà phải trở thành ý thức tự giác của mỗi sinh viên. Nghị quyết 35 đã xác định rõ: đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái phải gắn kết chặt chẽ giữa các biện pháp hành chính, pháp lý với các biện pháp kỹ thuật, công nghệ. Trường Đại học Công đoàn cần phát huy lợi thế đào tạo ngành Luật để xây dựng đội ngũ “hạt nhân nòng cốt" trong phổ biến pháp luật. Đây là giải pháp lấy thực thi pháp luật làm nền tảng, lấy hiểu biết về an ninh mạng làm công cụ để bảo vệ vững chắc chủ quyền tư tưởng trên không gian ảo.

Bên cạnh đó, Nhà trường cần nâng tầm các mô hình thực tiễn như Cuộc thi Tìm hiểu An ninh mạng thành đợt sát hạch bản lĩnh chính trị thường niên. Khi sinh viên được trang bị tư duy pháp lý sắc bén để giải mã các phương thức diễn biến hòa bình, các em không chỉ miễn nhiễm trước tin giả, đập tan các luận điểm chống phá mà còn có khả năng kiến tạo, dẫn dắt tư tưởng cho những người khác.

Thứ ba, bao phủ các thông tin tích cực, có tính chính xác trên các nền tảng chính thống của Nhà trường

Sau Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, đất nước ta đang đứng trước vận hội mới để vươn mình mạnh mẽ. Tinh thần Văn kiện Đại hội XIV nhấn mạnh việc khơi dậy khát vọng phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa. Đối với thế hệ trẻ, việc bảo vệ nền tảng tư tưởng chính là bảo vệ niềm tin vào con đường đi lên chủ nghĩa xã hội. Mô hình "lấy xây để chống" trong thời kỳ này cần tập trung vào việc tạo ra một "màng lọc" tự thân cho mỗi sinh viên.

Việc bao phủ không gian mạng bằng những thông tin tích cực về phong trào công nhân và tinh thần đổi mới của Đại hội XIV sẽ giúp sinh viên nhận diện rõ sứ mệnh của mình trong kỷ nguyên mới. Khi Nhà trường chủ động cung cấp dòng thông tin chủ, mỗi sinh viên sẽ tự hình thành cơ chế tự chọn lọc. Mỗi cá nhân lúc này không chỉ là một người sử dụng mạng xã hội thông thường mà là một thành tố có khả năng lan toả các tín hiệu tích cực, ngăn chặn các luồng tư tưởng độc hại, đúng như mục tiêu Đại hội XIV đề ra về việc xây dựng con người Việt Nam thời đại mới.

Thứ tư, xây dựng cơ chế phản hồi cho sinh viên và xây dựng bộ quy tắc ứng xử trên không gian mạng cho sinh viên

Trong kỷ nguyên số, thông tin sai lệch thường có tốc độ lan truyền nhanh hơn sự thật, đặc biệt là khi các thế lực chống phá, thù địch lợi dụng những thắc mắc chưa được giải đáp của sinh viên về quyền lợi, nội quy để xuyên tạc, kích động và gây mất đoàn kết nội bộ. Do đó, việc xây dựng một cơ chế phản hồi công khai, minh bạch không chỉ là hoạt động hành chính mà là giải pháp "phòng bệnh từ sớm", triệt tiêu dư địa hoạt động của dư luận xấu ngay từ khi mới nhen nhóm.

Nhà trường cần thực hiện công khai hóa mọi nội quy, quy chế và các vấn đề sát sườn với lợi ích của sinh viên thông qua các cổng thông tin điện tử và mạng xã hội chính thống. Khi các thắc mắc về chính sách, đào tạo hay học phí được giải đáp kịp thời qua các kênh tiếp nhận trực tuyến, hoặc các cá nhân, đơn vị chuyên biệt sinh viên sẽ có được nguồn tin cậy để đối chiếu. Điều này giúp ngăn chặn triệt để tình trạng các thông tin chưa chính xác, thông tin lan truyền, từ đó bảo vệ uy tín và hình ảnh của Nhà trường

Thứ năm, bồi đắp nguồn cán bộ kế cận vừa hồng vừa chuyên cho kỷ nguyên số

Đảng ta tại các kỳ Đại hội và đặc biệt là Đại hội XIV luôn coi công tác cán bộ là "then chốt của then chốt". Việc bồi dưỡng nguồn đảng viên trẻ là sinh viên chính là sự chuẩn bị nguồn lực chất lượng cao cho Đảng. Một cán bộ giỏi nghiệp vụ nhưng mơ hồ về tư tưởng sẽ là nguy cơ tiềm ẩn cho sự ổn định của tổ chức. Vì vậy, cần thực hiện tốt: i) Gắn chặt chuyên môn với bản lĩnh chính trị; biến việc tuân thủ quy tắc ứng xử trên không gian mạng thành đạo đức tự thân của người cán bộ trung thành với lợi ích dân tộc; ii) Khơi dậy và thúc đẩy khát vọng cống hiến trong sinh viên, phát hiện cá nhân có tư duy sắc bén để hình thành mạng lưới nòng cốt bảo vệ nền tảng tư tưởng Đảng, sẵn sàng cống hiến vì một Việt Nam hùng cường.

Tóm lại, bảo vệ nền tảng tư tưởng trong kỷ nguyên số không chỉ là cuộc chiến chống lại cái xấu, cái ác trên không gian mạng mà cốt lõi là cuộc chiến giành lấy trái tim và khối óc của thế hệ trẻ để họ trở thành lớp cán bộ kế cận tương lai. Từ thực tiễn tại Trường Đại học Công đoàn, có thể khẳng định: Việc xây dựng nền tảng tư tưởng cho sinh viên chính là giải pháp chiến lược để "phòng ngừa từ sớm, từ xa" mọi nguy cơ suy thoái và bảo vệ, phát triển được cán bộ tương lai. Bước vào Kỷ nguyên vươn mình theo tinh thần Đại hội XIV, mỗi sinh viên phải trở thành một chiến sĩ bản lĩnh trên mặt trận tư tưởng, dùng trí tuệ pháp lý làm vũ khí và lòng yêu nước làm kim chỉ nam. Việc kiên trì bồi đắp những "hạt giống đỏ" vừa hồng, vừa chuyên không chỉ đảm bảo sự ổn định bền vững của chế độ, mà còn là nền tảng vững chắc để dân tộc ta vững vàng tiến bước, khẳng định vị thế và khát vọng hùng cường trên trường quốc tế. Để đạt được các mục đích đó, một trong các giải pháp là nhân rộng mô hình lấy Xây để Chống trong quá trình xây dựng, bảo vệ nền tảng tư tưởng cho sinh viên hiện nay.

Danh mục tài liệu tham khảo

I. Văn bản của Đảng

1. Ban Bí thư (2022), Quy định số 85-QĐ/TW ngày 07/10/2022 về việc cán bộ, đảng viên thiết lập và sử dụng trang thông tin điện tử cá nhân trên Internet, mạng xã hội.

2. Ban Chấp hành Trung ương (2012), Nghị quyết số 12-NQ/TW ngày 16/01/2012 (Nghị quyết Trung ương 4 khóa XI) về một số vấn đề cấp bách về xây dựng Đảng hiện nay.

3. Ban Chấp hành Trung ương (2016), Nghị quyết số 04-NQ/TW ngày 30/10/2016 (Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII) về tăng cường xây dựng, chỉnh đốn Đảng; ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, những biểu hiện "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" trong nội bộ.

4. Ban Chấp hành Trung ương (2021), Kết luận số 21-KL/TW về đẩy mạnh xây dựng, chỉnh đốn Đảng và hệ thống chính trị; kiên quyết ngăn chặn, đẩy lùi, xử lý nghiêm cán bộ, đảng viên suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống, biểu hiện "tự diễn biến", "tự chuyển hóa".

5. Ban Chấp hành Trung ương (2021), Quy định số 37-QĐ/TW ngày 25/10/2021 về những điều đảng viên không được làm.

6. Bộ Chính trị (2018), Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 05/7/2018 về Chiến lược bảo vệ Tổ quốc trên không gian mạng.

II. Bài báo và Tài liệu trực tuyến

7. Thanh Hiếu (2024), "Hà Nội: Hơn 3.300 đảng viên bị đưa ra khỏi Đảng", Báo Tiền phong online, https://tienphong.vn/ha-noi-hon-3300-dang-vien-bi-dua-ra-khoi-dang-post1635408.tpo, truy cập ngày 12/4/2026.

8. Nguyễn Tấn Tuân (2023), "Cuộc chiến 5000 ngày chống “giặc nội xâm”: Thành quả to lớn, không thể phủ nhận, bóp méo!", Báo Quân đội nhân dân online, https://www.qdnd.vn/phong-chong-tu-dien-bien-tu-chuyen-hoa/cuoc-chien-5000-ngay-chong-giac-noi-xam-thanh-qua-to-lon-khong-the-phu-nhan-bop-meo-735841, truy cập ngày 12/4/2026.

9. Xuân Mai (2025), "Tổng kết điều tra, xử lý các vụ án liên quan đến tổ chức Chính phủ quốc gia Việt Nam lâm thời", Báo Công an nhân dân online, https://cand.com.vn/Hoat-dong-LL-CAND/tong-ket-dieu-tra-xu-ly-cac-vu-an-lien-quan-den-to-chuc-chinh-phu-quoc-gia-viet-nam-lam-thoi-i784065/, truy cập ngày 12/4/2026.

TS. VŨ THỊ PHƯỢNG

ThS. NGUYỄN THỊ QUỲNH ANH

Khoa Luật, Trường Đại học Công đoàn.