(LSVN) - Tội "Tham ô tài sản" quy định tại Điều 353 Bộ luật Hình sự năm 2015 (được sửa đổi, bổ sung năm 2025) là một trong những tội danh quan trọng trong nhóm tội phạm tham nhũng, gây thiệt hại nghiêm trọng đến tài sản nhà nước, tổ chức xã hội, và niềm tin công chúng. Tuy nhiên, thực tiễn áp dụng pháp luật cho thấy nhiều vướng mắc. Bài viết phân tích chi tiết các vướng mắc và đồng thời kiến nghị các giải pháp sửa đổi pháp luật và hướng dẫn áp dụng.
(LSVN) - Yếu tố “nguy hiểm cho xã hội” là tiêu chí mang tính bản chất của tội phạm. Khi Nhà nước nhận thấy một hành vi không còn nguy hiểm đến mức cần áp dụng biện pháp hình sự, thì việc sửa đổi, bổ sung hoặc bãi bỏ quy định về tội danh đó và các quy định của pháp luật có liên quan là điều cần thiết.
(LSVN) - Phổ biến, giáo dục pháp luật là một hoạt động cơ bản, có tầm quan trọng đặc biệt đối với một đất nước văn minh cần được quy định chặt chẽ, khoa học, phù hợp trong Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật. Nếu học tập, hiểu biết pháp luật được xác định là quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của công dân thì giáo dục, phổ biến, giải thích pháp luật là những nhiệm vụ không thể thiếu của mọi nhà nước. Sự hiểu biết pháp luật và ý thức sống, làm việc theo pháp luật của các tổ chức và công dân chính là thước đo để đánh giá chất lượng, hiệu quả của hoạt động phổ biến, giáo dục pháp luật và cũng là một trong những tiêu chí để đánh giá chất lượng, hiệu quả của Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật.
(LSVN) - Bài viết tập trung phân tích ba điểm đột phá lớn trong cơ chế thu hồi đất theo Luật Đất đai 2024 dưới góc nhìn quyền con người và quản trị công: (1) Minh định hóa tiêu chí “lợi ích công cộng” thông qua danh mục cụ thể nhằm hạn chế sự tùy nghi và lạm dụng quyền lực; (2) xác lập nguyên tắc bắt buộc “tái định cư trước – thu hồi đất sau” nhằm bảo vệ quyền cư trú và điều kiện sống của người dân; và (3) mở rộng cơ chế bồi thường, tăng quyền lựa chọn và khả năng phục hồi sinh kế cho người bị thu hồi đất. Luật Đất đai năm 2024 thể hiện sự chuyển đổi tư duy từ quản trị đất đai dựa trên quyền lực hành chính sang tiếp cận dựa trên bảo vệ quyền công dân, đặt người dân làm trung tâm trong hoạch định và thực thi chính sách đất đai. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất một số giải pháp nhằm tăng cường hiệu quả thực thi, bảo đảm công bằng và minh bạch trong thu hồi đất.
(LSVN) - Thông qua đánh giá thực trạng pháp luật và thực tiễn áp dụng biện pháp tạm giam trong tố tụng hình sự ở Việt Nam hiện nay, bài viết làm rõ khoảng cách giữa quy định và thực tiễn. Dựa trên các chuẩn mực quốc tế, cùng việc phân tích chuyên sâu về quyền con người và tâm lý tội phạm, tác giả đưa ra các kiến nghị cải cách cụ thể nhằm ngăn ngừa và chấm dứt tình trạng lạm dụng biện pháp tạm giam trong tố tụng hình sự.
(LSVN) – Vụ án gà lôi trắng mặc dù không thuộc trường hợp đặc biệt nghiêm trọng nhưng đặt ra những vấn đề pháp lý phức tạp: Hành vi phạm tội xảy ra trong khi pháp luật thay đổi giữa quá trình điều tra, truy tố và xét xử; đồng thời, sự thay đổi này diễn ra trong bối cảnh phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường. Điều này ảnh hưởng không nhỏ đến cách hiểu và áp dụng pháp luật.
(LSVN) - Tổng hợp hình phạt là hoạt động áp dụng pháp luật quan trọng của Tòa án. Đây là một chế định pháp lý bảo đảm tính công bằng xã hội, thể hiện nguyên tắc trừng trị trong chính sách hình sự của Nhà nước đối với người phạm tội. Trải qua quá trình lập pháp và hoàn thiện pháp luật về hình sự, Bộ luật Hình sự năm năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025) đã có nhiều quy định mới cho thấy sự tiến bộ về kỹ năng lập pháp và việc bắt kịp xu thế chung của pháp luật hình sự các nước trên thế giới. Tuy nhiên, trong thực tiễn áp dụng các quy định về tổng hợp hình phạt tại các Tòa án hiện nay vẫn còn nhiều vướng mắc, bất cập.
(LSVN) - Trên thực tiễn áp dụng pháp luật khi xét xử trong thời gian vừa qua, khi nghiên cứu nhiều bản án, quyết định giám đốc thẩm của các Tòa án thấy rằng việc quyết định hình phạt trong đồng phạm ở nhiều Tòa án còn nhiều tồn tại, hạn chế như: Việc xác định vị trí, vai trò của những người đồng phạm, nguyên tắc phân hóa trách nhiệm hình sự trong đồng phạm, hay vấn đề quyết định hình phạt trong trường hợp người thực hành, thực hiện hành vi vượt quá có nhiều trường hợp xác định không chính xác. Chính những tồn tại, hạn chế này đã ảnh hưởng không nhỏ đến việc nâng cao hiệu quả, mục đích của hình phạt.
(LSVN) - Các Tòa án quân sự được tổ chức trong Quân đội nhân dân Việt Nam để xét xử những vụ án hình sự mà bị cáo là quân nhân tại ngũ và các vụ án khác theo quy định của pháp luật. Trong phạm vi bài viết, tác giả khái quát lại chặng đường 80 năm hình thành và phát triển của hệ thống Tòa án quân sự (TAQS) Việt Nam 13/9/1945-13/9/2025.
(LSVN) - Thực tiễn việc định tội danh, xác định thời hạn chuẩn bị xét xử, thời hạn tạm giam đối với các vụ án xâm hại tình dục người dưới 18 tuổi còn có bất cập và những quan điểm trái chiều. Phạm vi bài viết, tác giả phân tích một số điểm bất cập và kiến nghị, đề xuất áp dụng thống nhất pháp luật.
(LSVN) - Hợp đồng lao động điện tử ngày càng được sử dụng phổ biến trong bối cảnh chuyển đổi số nhờ vào những ưu điểm vượt trội như tiết kiệm thời gian, chi phí, thuận tiện trong quản lý, tra cứu thông tin và loại bỏ giới hạn về không gian, thời gian, đặc biệt trong điều kiện dịch bệnh. Ghi nhận sự phát triển này, Bộ luật Lao động năm 2019 lần đầu tiên quy định việc giao kết hợp đồng lao động thông qua phương tiện điện tử dưới dạng thông điệp dữ liệu có giá trị pháp lý như hợp đồng bằng văn bản.
(LSVN) - Cải cách tư pháp không thể chỉ dừng ở những điều chỉnh thủ tục hay đổi mới công nghệ – mà cốt lõi nằm ở con người thực thi pháp luật. Trong đó, thẩm phán – với quyền năng “nhân danh nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam” để xét xử – chính là linh hồn của công lý. Thế nhưng, nếu thẩm phán vẫn bị ràng buộc bởi cơ chế bổ nhiệm thiếu độc lập, tiêu chí đánh giá hành chính và quy trình tuyển chọn thiếu sàng lọc, thì công lý dù có tiến gần đến người dân, vẫn có thể bị treo lơ lửng ngoài hành lang tòa án.
(LSVN) - Vật chứng là một trong những nguồn chứng cứ quan trọng trong tố tụng hình sự, có vai trò thiết yếu trong việc xác định sự thật khách quan, toàn diện và đầy đủ của vụ án. Bộ luật Tố tụng Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025) đã quy định khá rõ về việc thu thập, bảo quản và xử lý vật chứng. Tuy nhiên, trên thực tế và đặc biệt tại giai đoạn xét xử sơ thẩm vụ án hình sự, vẫn còn tồn tại và bất cập.
(LSVN) - “Ba cây chụm lại nên họn núi cao” là câu cửa miệng của dân ta, thể hiện khát vọng đoàn kết dân tộc để tạo nên sức mạnh cho phát triển bền vững. Bao đời nay đã vậy, nay trước một thế giới biến động không ngừng này, đại đoàn kết dân tộc càng trở nên cấp thiết và là khát vọng cuả toàn dân tộc. Song trong kỷ nguyên số này, khát vọng đó phải vượt qua thách thức mới và phải dựạ trên những cơ sở vững chắc hơn bao giờ hết.
(LSVN) - Bài viết “Sức mạnh của đoàn kết” của Tổng Bí thư Tô Lâm, công bố vào tháng 7/2025, đã đặt nền móng tư tưởng quan trọng cho việc hiện thực hóa đại đoàn kết dân tộc trong bối cảnh chuyển đổi số toàn diện [4]. Bài viết nhấn mạnh rằng đại đoàn kết không chỉ là sự thống nhất về tư tưởng và hành động trong không gian thực, mà còn phải được mở rộng vào không gian số, nơi các giá trị văn hóa, bản sắc dân tộc, và lợi ích quốc gia cần được bảo vệ và phát huy.
(LSVN) - Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân (VKSND) chính thức có hiệu lực ngày 01/7/2025, mở ra một chương mới trong thiết kế thể chế tố tụng. VKSND từ vị trí kiểm soát pháp luật được tái định hình thành một trục quyền lực trung tâm trong hệ thống công lý: Gọn hơn, mạnh hơn, và chủ động hơn. Đây không chỉ là cải tổ bộ máy, mà là sự định vị lại vai trò chiến lược của cơ quan công tố trong tiến trình kiến tạo một nền tư pháp hiện đại và liêm chính.
(LSVN) – Án lệ số 13/2017/AL khẳng định việc áp dụng UCP 600 trong trường hợp các bên có thỏa thuận thanh toán bằng thư tín dụng (L/C) theo quy tắc này, theo đó L/C không bị mất hiệu lực thanh toán ngay cả khi hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế – vốn là cơ sở của L/C – bị hủy bỏ. Mặc dù thỏa thuận này đã trở nên phổ biến và được công nhận rộng rãi trong thực tiễn giao dịch thương mại quốc tế, nhưng vẫn có thể gây lúng túng trong thực tiễn xét xử tại Việt Nam. Bài viết này bình luận Án lệ số 13/2017/AL dưới ba góc độ: viện dẫn quy định pháp luật, nội dung và ý nghĩa. Đồng thời, tác giả cũng phân tích tác động của những thay đổi pháp luật gần đây đến tính phù hợp của án lệ này và đưa ra một số kiến nghị.
(LSVN) - Thể chế trong bài viết là tiếp cận từ giác độ xã hội, giác độ hệ thống chính trị. Nó bao hàm chủ trương, quyết sách của Đảng, các quy định pháp luật của Nhà nước và các cải cách của các thiết chế cộng đồng tự quản (các tổ chức chính trị - xã hội được Đảng, Nhà nước giao một số nhiệm vụ). Bài viết đề cập đến tính khoa học và cách mạng của cải cách thể chế hiện nay ở Việt Nam.
(LSVN) - Bài viết phân tích một số sửa đổi, bổ sung quan trọng của Bộ luật Hình sự theo Luật số 86/2025/QH15, có hiệu lực từ ngày 01/7/2025. Trọng tâm là chính sách hình sự mới trong việc loại bỏ hình phạt tử hình đối với một số tội danh, điều kiện chặt chẽ hơn trong xét giảm án đối với tội phạm tham nhũng, quy định mới về miễn thi hành án tử hình và việc hình sự hóa hành vi sử dụng trái phép chất ma túy. Bài viết cũng bước đầu đánh giá tác động của các quy định mới trong thực tiễn xét xử và đề xuất một số kiến nghị hoàn thiện pháp luật.
(LSVN) - Công tác Tuyên giáo của Đảng Cộng sản Việt Nam là nhân tố then chốt trong việc định hướng tư tưởng, nâng cao nhận thức và thúc đẩy thực thi pháp luật, góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa (XHCN). Trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế, Tuyên giáo không chỉ lan tỏa tư tưởng Hồ Chí Minh và chủ trương của Đảng mà còn đảm bảo pháp luật đi vào cuộc sống, trở thành chuẩn mực xã hội. Bài viết phân tích cơ chế chuyển hóa từ định hướng tư tưởng đến thực thi pháp luật, làm rõ vai trò của Tuyên giáo, đồng thời đề xuất các giải pháp đổi mới để đáp ứng yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN trong giai đoạn mới.
(LSVN) - Tạm đình chỉ là việc các cơ quan có thẩm quyền quyết định tạm ngừng giải quyết mọi hoạt động tố tụng trong một khoảng thời gian nhất định khi có những căn cứ do pháp luật quy định. Vụ án nếu đã có quyết định tạm đình chỉ thì có thể được phục hồi giải quyết khi lý do tạm đình chỉ không còn.
(LSVN) - Đại đoàn kết dân tộc luôn là tư tưởng lớn xuyên suốt trong đường lối của Đảng Cộng sản Việt Nam, là cội nguồn sức mạnh đưa đất nước vượt qua mọi khó khăn, thử thách trong suốt chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước. Đại đoàn kết dân tộc đã trở thành truyền thống quý báu và sức mạnh nội sinh sâu sắc xuyên suốt lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam.
(LSVN) - Hành nghề tranh tụng, tác giả từng chứng kiến không biết bao lần một phiên tòa bị hoãn chỉ vì thư triệu tập bị thất lạc, hồ sơ bị “kẹt” giữa các phòng, hay một nhân chứng không thể bay từ miền Trung vào TP. HCM đúng hẹn. Tư pháp là trụ cột của Nhà nước pháp quyền, nhưng quá trình tiếp cận công lý lại không ít lần khiến người dân nản lòng bởi thủ tục lạc hậu, thiếu minh bạch và chi phí vô hình quá lớn. Trong bối cảnh đó, sự ra đời và mở rộng của Tòa án điện tử tại Việt Nam, đặc biệt ở TP.HCM, không chỉ là một tiến bộ kỹ thuật, mà là một đột phá chiến lược – làm thay đổi căn bản cách thức mà người dân, doanh nghiệp và Nhà nước tương tác với hệ thống tư pháp. Công lý, giờ đây, đã gần hơn bao giờ hết – chỉ cách một cú nhấp chuột.
(LSVN) - Theo quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin, dân tộc là quá trình phát triển lâu dài của xã hội loài người, trải qua các hình thức cộng đồng từ thấp đến cao. Dân tộc được hiểu theo 02 nghĩa cơ bản, tuy khác nhau nhưng lại gắn bó mật thiết với nhau.
(LSVN) - Bài viết luận giải vai trò mang tính chiến lược của khối đại đoàn kết toàn dân tộc trong công cuộc cải cách thể chế quốc gia hiện nay. Từ cách tiếp cận thể chế - chính trị - luật học, tác giả phân tích đoàn kết không chỉ là giá trị truyền thống hay khẩu hiệu tuyên truyền mà cần được tổ chức lại dưới hình thái pháp lý, chính sách công và cải cách cơ cấu quyền lực. Trong thời đại chuyển đổi số và dân chủ hóa toàn diện, đoàn kết phải gắn liền với cải cách bộ máy, xây dựng chính quyền số, loại bỏ tầng nấc hành chính trung gian gây chia cắt niềm tin. Đây là điều kiện quyết định để biến tiềm lực con người thành động lực phát triển bền vững của quốc gia.
(LSVN) - Biện pháp khiển trách là một trong những biện pháp xử lý chuyển hướng được quy định tại Luật Tư pháp người chưa thành niên, sẽ có hiệu lực pháp luật kể từ ngày 01/01/2026. Khiển trách được áp dụng nhằm mục đích giúp người chưa thành niên phạm tội nhận thức rõ hành vi phạm tội, hậu quả gây ra đối với cộng đồng, xã hội, thể hiện rõ tính chất giáo dục chứ không đề cao tính chất trừng trị như hình phạt. Luật Tư pháp người chưa thành niên quy định rất cụ thể về điều kiện, phạm vi áp dụng, trình tự thủ tục và nghĩa vụ của người bị khiển trách, tuy nhiên vẫn còn một số vấn đề cần nghiên cứu.
(LSVN) - Việc hoàn thiện quy định pháp luật về quyền đọc, ghi chép, sao chụp hồ sơ vụ án của người bào chữa trong tố tụng hình sự Việt Nam đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan lập pháp, tư pháp và hành pháp. Các giải pháp như ban hành văn bản hướng dẫn chi tiết, làm rõ danh mục tài liệu, quy định thiết bị và chi phí, cá thể hóa trách nhiệm, tăng cường giám sát, và ứng dụng công nghệ sẽ giúp khắc phục các bất cập hiện tại, đảm bảo quyền bào chữa được thực hiện đầy đủ, góp phần nâng cao tính minh bạch, công bằng và hiệu quả của quá trình tố tụng hình sự tại Việt Nam.
(LSVN) - Bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng là trách nhiệm dân sự về quan hệ bồi thường thiệt hại mà trước khi xảy ra thiệt hại, các bên chủ thể là bên gây thiệt hại và bên bị thiệt hại không có thỏa thuận hoặc hợp đồng nào. Khác với trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong hợp đồng, vấn đề bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng được giải quyết trên cơ sở của thiệt hại thực tế đã xảy ra. Trách nhiệm bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng có yếu tố nước ngoài được hiểu là các bên chủ thể bao gồm bên gây thiệt hại và bên bị thiệt hại có quốc tịch khác nhau hoặc nơi cư trú khác nhau (đối với cá nhân) hoặc có trụ sở ở các nước khác nhau (đối với pháp nhân); hay hành vi gây thiệt hại hoặc hậu quả thực tế của hành vi gây thiệt hại xảy ra ở nước ngoài.
(LSVN) - Nhân kỷ niệm 78 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 – 27/7/2025), Tổng Bí thư Tô Lâm có bài viết với tựa đề "Uống nước nhớ nguồn". Tạp chí Luật sư Việt Nam trân trọng giới thiệu toàn văn bài viết này của Tổng Bí thư Tô Lâm.
(LSVN) - Đời sống xã hội ngày càng phát triển, tình trạng bất bình đẳng giới cũng ngày càng thu hẹp, nhận thức về vai trò và vị trí của nữ giới dần được nâng cao. Trong bối cảnh đó, các quy định của pháp luật về bảo vệ quyền lợi của phụ nữ đã được chú ý nhiều hơn qua những lần các văn bản quy phạm pháp luật được sửa đổi, bổ sung hoặc ban hành mới. Bài viết nhằm phân tích các quy định của pháp luật Việt Nam về bảo vệ quyền lợi của phụ nữ trong giải quyết vụ án ly hôn để từ đó đưa ra một số kiến nghị nhằm hoàn thiện hơn nữa pháp luật Việt Nam đối với lĩnh vực này.
